Energietransitie en geopolitiek

#Geopolitiek en #klimaatverandering
Het is vrij contra-intuïtief: een golfstaat dat de #cop28 organiseert is een belangrijk lid van de OPEC. Het doet vragen opborrelen of de energietransitie een impact zal hebben op de geopolitiek en hoe die verschilt van gas en olie.

Dat geopolitieke tendensen een rol zullen blijven spelen is alvast zonneklaar. De Amerikaanse “Inflation Reducation Act schrijft voor dat vanaf 2027 80% van alle mineralen gebruikt in de EV-batterijmarkt moet worden gewonnen of verwerkt in de VS of in landen waarmee de VS een vrijhandelsovereenkomst bezit (zoals Chili).

Waar zitten de verschillen tussen fossil fuels & raw materials?
 
Enkele verschillen:
😎 Het grootste verschilpunt is dat olie/gas gezien wordt als een voorraad. We kunnen dat opslaan en verhandelen maar slechts één keer gebruiken. Hernieuwbare energie moeten we eerder zien als stromingen en raw materials kunnen gerecycleerd worden. Bijkomend gebeurt de verkoop van olie/gas op dagelijkse basis terwijl dat bij mineralen op een meer ad hoc manier verloopt. Als bepaalde landen de verkoop van lithium stopzetten zal dit ernstige problemen veroorzaken in de supply chain van #EV, maar geen directe impact hebben op de globale economie. Wanneer een belangrijke olie exporteur de kranen dichtdraait heeft dit uiteraard een impact op energieprijzen.

😎 Een tweede grote verschilpunt is dat het merendeel van de raw materials meer geografisch verspreid zijn dan olie of gas. We kunnen zelfs zeggen dat hernieuwbare energie in een bepaalde vorm overal ter wereld beschikbaar is en fossil fuels niet.

😎 Ten derde bestaan er veel meer substituten voor raw materials dan voor olie of gas. We hebben dus geen probleem aan een schaarste van raw materials, maar daarentegen een gebrek aan de mogelijkheden voor mijnbouw en raffinage van die mineralen op korte en middellange termijn.

Staan alle olie exporterende landen er dan zo slecht voor? Nee. #IRENA onderscheidt drie groepen
🔔 Highly exposed and low resilience: Libië, Angola, Congo..
🔔 Highly exposed and highly resilient: Golfstaten zijn op dit moment nog erg afhankelijk van de export van #fossilfuels maar hebben voldoende inkomsten en de capaciteit om van de energietransitie een positief verhaal te maken
🔔 Moderately exposed and moderately resilient: Rusland, Iran, Azerbeidjan

Het hoeft niemand te verbazen dat de Chinezen zich de voorbije twee decennia incontournable hebben gemaakt. Onderstaande grafiek toont aan dat ze voor vele raw materials een belangrijke leverancier zijn, en bovendien staan ze heel sterk in de volledige keten.
 
Wat kunnen wij doen? Meer bepaald: wat kan Europa doen? De #energietransitie is een bijkomend argument voor een sterke Europese samenwerking
🌏 Zoeken naar eigen kritieke grondstoffen! In het Noorden van Zweden is begin dit jaar de grootste hoeveelheid zeldzame aardmetalen ooit gevonden.
🌏 Recyclage is een andere mogelijkheid. UMICORE uit Hoboken wil daarin bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen