De onzichtbare kosten voor energiegemeenschappen

 Sinds enkele jaren zien veel mensen "EG's” als heilige graal vh energiesysteem. Mensen die in groep samen investeren in lokale energieopwek en die overtollige energie nog eens delen ook. Vaak vormt een besparing op de energiefactuur de belangrijkste motivatie.

Toch onderscheiden we 2 kostenposten waar men rekening moet mee houden: 
💰 De kosten van de energieleveranciers en de netbeheerders 
Iedere onderneming blijft gekoppeld aan het distributienet. Daardoor blijven #distributienetbeheerskosten (DNB-kosten) gelden.
Daarnaast blijf je verplicht om een #energieleverancier onder de arm te nemen voor de restenergie. Die hebben daardoor extra plichten en rekenen daar administratiekosten per EAN voor aan. Dat valt te begrijpen, maar op vandaag gebeurt het ad hoc en is het niet of weinig transparant. Zuhal Demir is alvast sceptisch over die extra kosten.

👯‍♀️ De kost van het samenwerken 
Begin dit jaar werd door #INEA een studie uitgevoerd om de belangrijkste barrières voor EG's te onderzoeken.
Zo is er een grote kloof tussen steun voor de EG & effectief overgaan tot deelname. Men ziet ook beperkte inclusiviteit voor kwetsbare groepen, moeite om professionals aan te trekken en het grote belang van direct financieel gewin bij de deelnemers.  
Organisatorische problemen, zoals beperkte tijd van leden, uiten zich in uitdagingen zoals zoeken naar geschikte ruimte voor installaties tot juridische kwesties, communicatieproblemen, trage besluitvorming en de aanwezigheid van 'free-riders'.

Waar hebben we dan nood aan vanuit bestuurskundige hoek?

Een inzicht van professor Joris Voets (professor #publicmanagement aan de #ugent ) uit een eerder interview. Drie elementen bepalen de kans op slagen op vlak van processen: vertrouwen, initiatief en management. Die 3 zaken blijven te vaak onderbelicht bij technische vraagstukken.

Die 3 elementen moeten resoneren met het type samenwerking in een EG. In de literatuur vind je 3 modellen.
📑 Shared Governance Model:  alle leden leveren gelijke inspanning
📑 Lead Organisatation Model: één lid neemt alle leiding
📑 Network Administrative Organization Model (NAO): Dit type lijkt het meest aantrekkelijk voor een EG. In dit model investeren de partijen gezamenlijk in een secretariaat dat autonoom functioneert. Zo’n NAO is interessant wanneer de nood aan expertise hoog is, er veel deelnemers actief zijn en er grote consensus moet zijn rond prijs.

Key take aways 
😁 Een externe organisatie om de werking van de EG te coördineren is nuttig. De operationele kost hiervan dient meegenomen te worden in de businesscase. 
😁 EG’s zijn eerder een multiplicator voor extra investeringen in hernieuwbare energie dan een echte cashcow
😁 EG’s worden interessanter als ze ook zelf investeren in assets. Niet enkel productie maar ook in opslag. Zo is het gezamenlijk afvlakken van piekverbruiken lucratiever en efficiënter dan het individueel afvlakken van piekverbruiken.